elizasiatka

recent posts

about

🇵🇱 Polska wersja — Jestem Eliza i mam talent do wpadania w życiowe chaosy – i wyciągania z nich lekcji. Nie udaję, że wiem wszystko, ale wiem jedno: warto żyć po swojemu. Ten blog to miejsce dla tych, którzy lubią szczerość, śmiech przez łzy i trochę zdrowego sarkazmu zamiast idealnych filtrów. Dla Polek i Polaków w Polsce i na emigracji Zapraszam do komentowania na blogu – najbardziej aktywne osoby zgarną moją książkę The Best of the Worst zupełnie za darmo. — 🇬🇧 English version: — Hi, I’m Eliza I have a real talent for falling into life’s chaos… and turning it into lessons. I don’t pretend to know everything, but I do know one thing: it’s worth living your own way. This blog is for those who appreciate honesty, laughter through tears, and a healthy dose of sarcasm instead of perfect filters. It’s a space for Poles at home and abroad — for everyone who’s tired of pretending and ready to just be real. Join the conversation on my blog — the most active readers will get my book The Best of the Worst completely free 📚💥

  • Między młodością a rozsądkiem – czyli jak przeżyć, gdy syn dorasta szybciej niż ja

    Najstarszy syn znowu przeciera szlaki. Jak zawsze.
    Pierwszy się urodził, pierwszy miał mnie młodą i głupią, pierwszy dostał w tyłek, pierwszy wszystko „na testach”, bo przecież matka wtedy dopiero poznawała, że „dziecko” to nie jest wersja mini dorosłego, tylko bardziej nieprzewidywalna wersja kota z ADHD.
    No i teraz znowu pierwszy – pierwszy, który się wyprowadził.

    I wiecie co?
    Ja niby się cieszę, że radzi sobie w życiu, że dorósł, że żyje po swojemu.
    Ale gdy nie odzywa się kilka dni, to zaczynam się zastanawiać, czy on tam na pewno jeszcze żyje, czy już może ma amnezję i zapomniał, kto mu podawał mleko o 3:00 w nocy.

    Nie dzwoni, nie pisze. Czasem krótkie: „mamo, wszystko dobrze”.
    I ja wiem, że dobrze. Ale ta cisza między jednym „dobrze” a drugim potrafi drzeć człowieka od środka.
    Bo on tam w świecie dorosłych, a ja tu, w świecie matek po czterdziestce, które niby ogarniają, ale jednak trochę nie.

    Wiecie, jak to jest? W domu nadal mąż, córka i najmłodszy, a jednak coś się przesunęło.
    Jakby ktoś wyjął z pokoju dźwięk. Niby wszystko na miejscu – talerze, ręczniki, skarpetki, które i tak zostawia w praniu nie do pary – ale brakuje tego jednego tonu.
    Cisza niby piękna, ale jak się wsłuchasz, to słyszysz własne myśli, a one nie zawsze są przyjemne.

    Kiedyś jego pokój był epicentrum życia.
    Teraz wygląda jak muzeum poświęcone mojej byłej cierpliwości.
    Zostawił puste półki, dwa kable, których nikt nie wie od czego są, i zapach perfum, który pachnie jak „mamo, daj na paliwo”.

    Oczywiście, że jestem dumna.
    Ale czasem mam ochotę wsiąść w samochód, zapukać do jego drzwi i powiedzieć:
    „Cześć, to ja, ta kobieta, która przez 18 lat znała Cię lepiej niż Google – może chociaż powiesz, czy żyjesz?”

    Najgorsze, że on mi teraz wysyła zdjęcia obiadu, który sam ugotował.
    I niby powinnam być dumna, ale jak widzę, że jego talerz wygląda lepiej niż mój, to mnie aż skręca.
    Mówię mężowi:
    – Patrz, zrobił carbonarę!
    A mąż:
    – No i co?
    A ja:
    – A ja przez 18 lat mogłam tylko robić kanapki z serem, bo „nie lubię sosu, mamo”.
    Ironia losu.

    Wiem, że dorósł. Wiem, że tak trzeba.
    Ale nikt nie przygotowuje matek na etap, kiedy dziecko wychodzi z domu i zostawia po sobie echo.
    Bo przecież to był ten sam chłopak, który jeszcze niedawno wrzeszczał, że nie ma czystych spodni, a teraz ma mieszkanie, pracę i nie potrzebuje mnie do prania.
    Halo! Ja mam dyplom z odplamiania ketchupów! A on nawet nie zadzwoni, żeby zapytać, jak się pierze czarne.

    Mój mąż oczywiście reaguje spokojnie. Jak zawsze.
    Ja siedzę i analizuję, dlaczego syn nie zadzwonił od czterech dni, a on mówi:
    – Daj mu spokój, pewnie zajęty.
    Tak, bo „zajęty” to teraz nowy kod na „żyję, ale nie mam czasu ci powiedzieć, że żyję”.

    I wiecie, co jest najlepsze?
    Najmłodszy patrzy na to wszystko i mówi:
    – Mamo, nie martw się, ja się nigdy nie wyprowadzę.
    A ja w środku myślę: kocham cię, dziecko, ale jednak nie zapeszaj. 😅

    Bo jak człowiek przeżyje pierwszy raz, że ktoś z jego dzieci opuszcza gniazdo, to ma mieszane uczucia.
    Z jednej strony duma, z drugiej – pustka.
    Z trzeciej – ta mała, cicha nadzieja, że może wróci, chociażby po pranie.

    Córka oczywiście ma swój komentarz:
    – Mamo, on po prostu dorósł.
    No pewnie, tylko czemu ja czuję się, jakby ktoś mi wyciął kawałek codzienności?
    Zresztą córka zawsze mądrze gada, dopóki nie przypomnę jej, że ona też kiedyś będzie się pakować.
    Wtedy mówi:
    – No dobra, to ja jednak zostanę.

    A mąż… on się cieszy.
    Wiecie dlaczego? Bo teraz może w końcu znaleźć swoje skarpetki.
    Bo wcześniej połowa domu była w stanie wiecznego chaosu, a teraz mamy przestrzeń.
    Przestrzeń, która pachnie wolnością i… detergentem.

    Ale w tym wszystkim jest coś pięknego.
    Bo po czterdziestce człowiek nagle zaczyna mieć myśli w stylu:
    „Okej, dzieci wychodzą w świat. To może teraz ja też?”.
    Nie w sensie „pakuję walizkę i jadę w Bieszczady”, tylko bardziej – zaczynam znowu być sobą.

    Tylko, że po 40-tce bycie sobą to już nie brzmi jak przygoda.
    To brzmi jak:
    „Dziś pójdę spać przed północą, bo rano bolą plecy”.
    Albo:
    „Zrobię coś dla siebie – np. kawę w spokoju, bez wyrzutów sumienia”.

    Człowiek po 40-tce żyje między młodością a rozsądkiem.
    Mózg jeszcze mówi: „idziemy tańczyć!”, a kolana: „idź ty sama”.
    Lustro mówi: „zrób coś ze sobą”, a portfel odpowiada: „nie tym razem, królowo życia”.

    I tak sobie żyjesz między „jeszcze mogę” a „już nie chcę”.
    Między spontanicznością a kalkulacją.
    Między marzeniem o nowych wyzwaniach a chęcią, żeby ktoś Ci wreszcie dał święty spokój.

    Po 40-tce zaczynasz też zauważać, że większość Twoich rozmów zaczyna się od słowa „kiedyś”.
    „Kiedyś mogłam nie spać trzy noce z rzędu”.
    „Kiedyś miałam talię”.
    „Kiedyś jadłam po 22 i żyłam”.
    A teraz?
    Teraz po 22 nawet herbata z cytryną to ryzyko.

    Ale wiecie, co jest w tym wszystkim najlepsze?
    Że po 40-tce już nie musisz nikomu nic udowadniać.
    Nie musisz być idealna, gładka, zawsze uśmiechnięta.
    Możesz być sobą. Z humorem, z cellulitem, z historiami, które by nie przeszły przez cenzurę Instagrama.

    I może właśnie o to chodzi.
    Żeby w końcu przestać gonić za młodością i zamiast tego zacząć celebrować rozsądek – taki z przymrużeniem oka.
    Bo młodość to fajny etap, ale niech pierwsza rzuci kamieniem ta, która chciałaby znowu przeżywać dramat, że on nie odpisał przez trzy godziny.

    Teraz czekam, aż mój najstarszy w końcu zadzwoni.
    A jak nie, to i tak wiem – radzi sobie.
    Bo przecież ja go wychowałam.
    I jeśli nauczyłam go czegokolwiek, to tego, że zawsze może wrócić.
    Choćby po pranie. 😅

    A Wy — pamiętacie ten moment, gdy Wasze dziecko pierwszy raz się wyprowadziło?
    Duma czy lekki szok? A może jedno i drugie w tym samym kubku z kawą? ☕

    Mysle o Spotify żeby nagrywac to co piszę co o tym myślisz ?

  • Życie to eksperyment, a my wszyscy tylko uczymy się po drodze

    Światełko w tunelu

    Nikt nas nie uczy, jak być rodzicem. Nie ma do tego instrukcji obsługi, nie ma prób generalnych. Po prostu któregoś dnia budzisz się i masz na rękach człowieka, który patrzy na ciebie tak, jakbyś miał wszystkie odpowiedzi świata — a ty nie masz pojęcia, co robisz. I to jest w porządku. Bo nikt nie wie.

    Życie to nie plan, to eksperyment. Jedni mają więcej szczęścia, inni więcej chaosu. Jedni uczą się szybciej, inni potrzebują więcej potknięć. Ale wszyscy jesteśmy w tym samym laboratorium — tylko każdy z nas bada trochę inne zjawisko.

    Przez lata myślałam, że bycie matką to rola, w której muszę zdać egzamin. Że jeśli będę wystarczająco dobra, cierpliwa, poukładana — to dzieci wyrosną na szczęśliwych dorosłych, a ja na spokojną kobietę, która z czystym sumieniem powie: „zrobiłam to dobrze”. Dziś wiem, że to nie działa w ten sposób. Dzieci nie potrzebują idealnych rodziców. Potrzebują prawdziwych.

    Każde z moich dzieci dostało inną wersję mnie. Najstarszy – młodą, przestraszoną, walczącą. Córka – bardziej świadomą, ale jeszcze emocjonalnie rozbitą. Najmłodszy – tę spokojniejszą, która już wie, że nie musi wszystkiego kontrolować. I nie uważam tego za porażkę. Uważam to za proces. Bo człowiek, zanim dojrzeje, musi się trochę połamać.

    Kiedyś miałam w sobie złość – na rodziców, na siebie, na świat. Że nie umieli, że nie pokazali, że zrobili źle. A potem przyszło zrozumienie. Oni też się uczyli. Też byli w eksperymencie. Może nie mieli wiedzy, jaką my mamy dziś, może nikt im nie powiedział, że można inaczej. Oni też szli po omacku. I jak się nad tym zastanowić, to przecież każdy z nas idzie.

    Wybaczenie rodzicom nie jest aktem heroizmu. To po prostu decyzja, że nie chcę dalej nosić ich błędów na własnych plecach. Bo noszenie tego wszystkiego sprawia, że ciągle odtwarzamy te same schematy — tylko z innymi twarzami. Wybaczyć nie znaczy zapomnieć. To znaczy zrozumieć, że tamta historia już się wydarzyła, ale nie musi nas definiować.

    Podobnie z wybaczeniem sobie. Przez lata rozliczałam się z każdej decyzji, z każdego krzyku, z każdej łzy, która spadła nie tam, gdzie trzeba. Aż w końcu dotarło do mnie coś prostego: ja wtedy nie mogłam wiedzieć tego, co wiem teraz. I nie można oczekiwać od dawnej siebie, że będzie mądrzejsza niż dziś.

    Zrozumienie tego przynosi spokój. Bo w końcu zaczynasz widzieć, że to, co miało być błędem, często było jedynym możliwym wyborem w tamtym momencie. My wszyscy działamy z poziomu tego, co umiemy — a reszty uczymy się dopiero po fakcie.

    Dziś patrzę na swoje dzieci i widzę w nich trzy różne światy. Każdy z nich nosi cząstkę mnie, ale każdy też pokazuje mi coś, czego sama w sobie nie widziałam. Najstarszy nauczył mnie siły — tej surowej, niewygodnej, ale prawdziwej. Córka – empatii i delikatności, której wtedy nie miałam dla siebie. Najmłodszy – spokoju i dystansu, który daje zaufanie.

    Psychologia mówi, że dziecko nie potrzebuje idealnego rodzica, tylko „wystarczająco dobrego”. Tego, który potrafi popełnić błąd i potem powiedzieć „przepraszam”. Tego, który się uczy razem z dzieckiem. I wiesz co? To działa w obie strony. Bo rodzic też potrzebuje dziecka, które mu pokaże, że wciąż może się zmieniać.

    Bycie matką to trochę jak jazda na rowerze po górskiej drodze — czasem się wywrócisz, czasem skręcisz nie tam, gdzie trzeba, ale ostatecznie docierasz na szczyt i widzisz, że każda rana była potrzebna, żebyś wiedziała, gdzie postawić stopę następnym razem.

    Z wiekiem uczysz się, że dzieci nie są twoim odbiciem. Są sobą. Nie da się ich „naprawić”, „wychować idealnie” ani „zaprogramować”. Można im tylko pokazać, że warto próbować. A potem patrzeć, jak robią to po swojemu.

    Kiedyś wierzyłam, że kontrola daje bezpieczeństwo. Dziś wiem, że daje tylko iluzję spokoju. Prawdziwe bezpieczeństwo zaczyna się wtedy, gdy potrafisz zaufać – sobie, ludziom, światu. Kiedy nie musisz mieć racji w każdej rozmowie, nie musisz wiedzieć, co będzie dalej.

    I w tym wszystkim jest jeszcze coś, co przyszło z wiekiem – wdzięczność. Za to, że przeszłam to wszystko. Bo nawet jeśli nie było łatwo, to było prawdziwie. A prawdziwe życie nie zawsze wygląda ładnie, ale zawsze czegoś uczy.

    Czasem myślę, że dzieci to nasze lustra. Pokazują nam to, czego nie chcemy zobaczyć. A czasem są naszym lustrem w wersji łagodniejszej – bo w nich widzimy to, co w nas najlepsze, tylko o czym zapomnieliśmy. Każde z moich dzieci przypomina mi o innej wersji mnie samej. I w tym sensie one wychowały mnie bardziej niż ja je.

    Kiedyś chciałam mieć wpływ. Dziś chcę mieć relację. Bo wpływ kończy się w momencie, gdy dziecko zamyka drzwi swojego pokoju. Relacja zostaje na całe życie. To ona sprawia, że dorośli już ludzie wracają – może nie po radę, ale po obecność. Po świadomość, że jest ktoś, kto nie ocenia, tylko rozumie.

    I może to właśnie jest ta największa wygrana. Nie w byciu idealną, nie w byciu nieomylną. Ale w tym, że nauczyłam się nie uciekać od prawdy. Że potrafię powiedzieć „to był błąd”, ale nie tonę w poczuciu winy. Że widzę swoje dzieci jako ludzi, a nie projekty wychowawcze.

    Kiedy rozmawiam ze znajomymi rodzicami, często słyszę: „gdybym mogła cofnąć czas, zrobiłabym inaczej”. Ale prawda jest taka, że nie zrobilibyśmy. Bo wtedy byliśmy inni. Dopiero życie, z całą jego plątaniną błędów i nauk, pokazuje, że rozwój nie polega na zmianie przeszłości, tylko na rozumieniu, dlaczego wtedy zrobiliśmy to, co zrobiliśmy.

    Wybaczenie to nie jest zamykanie tematu. To otwarcie się na nowy rozdział bez gniewu. I jeśli mam coś przekazać swoim dzieciom – to właśnie to. Że nikt nie jest doskonały. Że dorosłość nie polega na tym, by być zawsze silnym, tylko by wiedzieć, kiedy się zatrzymać i przyznać: „potrzebuję chwili”.

    Nie ma ludzi, którzy „zrobili wszystko dobrze”. Są tylko tacy, którzy się nie poddali. I może właśnie w tym tkwi piękno życia – w jego niedoskonałości.

    Dziś, kiedy patrzę na swoje dorosłe dzieci i na to najmłodsze, które wciąż jeszcze ma w oczach dziecięcą ciekawość, czuję, że każdy z nich dostał ode mnie coś innego. Ale wszyscy dostali jedno wspólne – prawdziwą mnie. Taką, jaką byłam w danym momencie. Nie idealną, ale obecną.

    I wiesz co? To wystarczy.

    Bo w tym całym chaosie rodzicielstwa, wśród wszystkich „powinnam”, „mogłam”, „nie zrobiłam” – najważniejsze jest to, że próbowałam. I nadal próbuję. A życie? Nadal jest eksperymentem.

    A Wy – czy potraficie dziś spojrzeć na swoje życie jak na eksperyment, w którym każdy błąd czegoś Was nauczył?
    Czy łatwiej jest Wam wybaczyć innym… czy sobie?

  • Nieplanowany, a jednak najbardziej wygrany

    Po siedmiu latach od ostatniego porodu myślałam, że mam to już wszystko za sobą. Dzieci większe, dom ogarnięty, ja w końcu trochę spokojniejsza. Wtedy życie, jak to życie, postanowiło mnie zaskoczyć. Bo kiedy kobieta zaczyna mówić, że ma plan — los otwiera chipsy, siada wygodnie i mówi: „patrzmy, co z tego wyjdzie”.

    Byłam dwa lata w związku z człowiekiem, z którym dobrze mi się rozmawiało, śmiałam się przy nim i czułam, że wreszcie nie muszę niczego udowadniać. Wzięliśmy ślub, i dosłownie zaraz po nim dowiedziałam się, że jestem w ciąży. Brzmi pięknie? Pewnie tak, ale w mojej głowie to była mieszanka paniki, zaskoczenia i lekkiego buntu. Nie planowałam kolejnego dziecka. Przez problemy z mięśniakami brałam antykoncepcję, ale lekarz kazał mi ją na chwilę odstawić, żeby zobaczyć, jak te mięśniaki się zachowają. No i proszę — zachowały się po swojemu.

    Kiedy zobaczyłam test, nie poczułam radości. Raczej zmęczenie. Myśl: „znowu?”. W moim wieku, po tylu przejściach, z bagażem doświadczeń i zaufaniem do facetów na poziomie „minus dwa”? To nie była bajkowa wiadomość. Bałam się. Nie tyle ciąży, co życia po niej. Wiedziałam, jak to jest zostać samą, i nie miałam ochoty przez to znowu przechodzić.

    Ale mój mąż (tak, ten, z którym dopiero co powiedzieliśmy sobie „tak”) zachował się dokładnie tak, jak powinna zachować się druga połowa. Powiedział: „będzie dobrze, przejdziemy przez to razem”. I to „razem” okazało się prawdziwe. Bo po raz pierwszy w moim życiu faktycznie nie musiałam wszystkiego dźwigać sama.

    Po porodzie to on przejął inicjatywę. Zajmował się maluchem, kąpał go, przewijał, wstawał w nocy. Nie pytał, „czy pomóc”, tylko robił. I wtedy zrozumiałam, że nie chodzi o wielkie słowa, tylko o codzienną obecność. Ja mogłam po prostu… być. Nie supermamą, nie perfekcyjną panią domu, tylko zwykłą kobietą, która po latach walki mogła w końcu złapać oddech.

    Najmłodszy syn to dziecko, które przyszło w momencie, kiedy byłam już kimś innym. Starsza, spokojniejsza, bardziej świadoma. Już nie szukałam potwierdzenia, że potrafię być mamą. Już nie bałam się, że wszystko zepsuję. Wiedziałam, że nie ma idealnego rodzicielstwa, są tylko ludzie, którzy próbują jak potrafią.

    Od początku był inny niż jego rodzeństwo. Bardziej otwarty, kontaktowy, błyskotliwy. Wyrósł między dorosłymi, więc z dziećmi w jego wieku czasem trudno mu się dogadać. Ale z dorosłymi? Potrafi rozmawiać o wszystkim. Ma w sobie tę ciekawość świata, której ja zawsze mu zazdrościłam — zadaje pytania, słucha odpowiedzi i naprawdę je przetwarza.

    Z wiekiem zauważyłam, że nie tylko odziedziczył po nas cechy, ale też stworzył z nich coś własnego. Ma po mnie poczucie humoru, tę lekkość w mówieniu rzeczy na głos, których inni nie mają odwagi powiedzieć. Po ojcu ma spokój i logikę. I może właśnie dlatego tak dobrze się z nim rozumieją.

    Ja tym razem byłam inną matką. Obserwującą, mniej wtrącającą się. Nauczyłam się odpuszczać. Wiedziałam już, że nie muszę wszystkiego kontrolować, że czasem warto pozwolić dziecku zrobić po swojemu, nawet jeśli efekt nie będzie idealny. I o dziwo — ten spokój przyniósł efekty. Nie musiałam krzyczeć, nie musiałam karać. Wystarczyła rozmowa.

    Nie znaczy to, że byłam idealna — raczej wreszcie realna. Czasem miałam gorsze dni, czasem odzywały się stare nawyki, ale nie dawałam im rządzić. Wiedziałam, że dziecko widzi wszystko, nawet wtedy, gdy myślimy, że coś ukrywamy. Więc starałam się być dla niego przykładem, ale takim prawdziwym, z potknięciami, z błędami, z „przepraszam” na końcu zdania.

    Patrząc dziś, widzę, że wychowanie najmłodszego było spokojniejsze, ale też dojrzalsze. Mniej reakcji, więcej zrozumienia. Mniej gniewu, więcej dialogu. W domu nie było już atmosfery nieustannej walki. Może dlatego, że ja już nie miałam w sobie tej potrzeby ciągłego udowadniania.

    Najmłodszy syn jest dzieckiem, które od początku wiedziało, czego chce. Cierpliwy, ambitny, uparty. W szkole osiąga świetne wyniki, mimo że angielski nie jest jego pierwszym językiem. Dąży do celu, nie zraża się, nie poddaje. A jednocześnie potrafi być empatyczny, wrażliwy, uważny na innych.

    Czasem, kiedy go obserwuję, łapię się na tym, że uśmiecham się sama do siebie. Nie dlatego, że jestem z siebie dumna, tylko dlatego, że po latach prób, błędów i krzyków — wreszcie nauczyłam się po prostu być obok. I to wystarczyło.

    Nie wiem, czy to dojrzałość, czy zwykłe zmęczenie, ale przy trzecim dziecku przestajesz gonić za perfekcją. Wiesz już, że życie to nie konkurs na najlepszą matkę roku. To codzienność, w której czasem coś się rozleje, czasem coś się nie uda, ale świat się od tego nie kończy.

    Z najmłodszym nauczyłam się jednej ważnej rzeczy — że kontrola nie daje bezpieczeństwa, a zaufanie nie oznacza słabości. I może dlatego właśnie z nim mam największy spokój.

    Nie będzie tu morałów, bo jeszcze przyjdzie czas na podsumowania. Ale wiem jedno – to dziecko przyszło wtedy, gdy najbardziej potrzebowałam przypomnienia, że życie nie kończy się na lękach. Czasem to, czego się najbardziej boisz, okazuje się dokładnie tym, co miało się wydarzyć.