elizasiatka

recent posts

about

🇵🇱 Polska wersja — Jestem Eliza i mam talent do wpadania w życiowe chaosy – i wyciągania z nich lekcji. Nie udaję, że wiem wszystko, ale wiem jedno: warto żyć po swojemu. Ten blog to miejsce dla tych, którzy lubią szczerość, śmiech przez łzy i trochę zdrowego sarkazmu zamiast idealnych filtrów. Dla Polek i Polaków w Polsce i na emigracji Zapraszam do komentowania na blogu – najbardziej aktywne osoby zgarną moją książkę The Best of the Worst zupełnie za darmo. — 🇬🇧 English version: — Hi, I’m Eliza I have a real talent for falling into life’s chaos… and turning it into lessons. I don’t pretend to know everything, but I do know one thing: it’s worth living your own way. This blog is for those who appreciate honesty, laughter through tears, and a healthy dose of sarcasm instead of perfect filters. It’s a space for Poles at home and abroad — for everyone who’s tired of pretending and ready to just be real. Join the conversation on my blog — the most active readers will get my book The Best of the Worst completely free 📚💥

  • Być pierwszym, ale nie ostatnim – czyli czego nauczył mnie Brunel i jego statek

    Każdy ma w sobie coś z inżyniera.
    Nie, nie chodzi o to, że potrafimy zbudować most albo naprawić kran (chociaż Grzegorz pewnie by się nie zgodził, bo on naprawdę potrafi 😅).
    Mam na myśli to, że każdy z nas codziennie konstruuje coś własnego — życie, relacje, siebie.
    Czasem wychodzi idealnie równo, a czasem… ściana się krzywi, bo fundamenty robiło się w pośpiechu.

    Ale dziś opowiem Wam historię człowieka, który postanowił być pierwszy, nie wiedząc jeszcze, że zostanie niezapomniany.

    Isambard Kingdom Brunel – człowiek, który wymyślił odwagę na nowo

    Rok 1828.
    Młody inżynier pisze słowa, które widzicie na tej karteczce:

    > “Be the first engineer and an example for future ones.”



    „Bądź pierwszym inżynierem i przykładem dla tych, którzy przyjdą po tobie.”
    Nie brzmi to jak post motywacyjny z Instagrama, prawda? A jednak ma w sobie coś, co porusza.

    Bo Brunel naprawdę był pierwszy.
    Nie dlatego, że nikt przed nim nie budował mostów czy statków.
    Ale dlatego, że miał odwagę budować inaczej — i nie przepraszać za to, że myśli po swojemu.

    Zaprojektował m.in. Clifton Suspension Bridge (tak, ten sam, na którym byliśmy wczoraj) i SS Great Britain, czyli pierwszy na świecie statek parowy z żelaznym kadłubem.
    W tamtych czasach to był kosmos.
    Ludzie mówili, że żelazo nie uniesie się na wodzie.
    Brunel im na to: „Patrzcie.”
    I popłynął. Dosłownie.



    SS Great Britain – cud, który narodził się z uporu

    Dziś stoi dumnie w dokach Bristolu, odnowiony, błyszczący jak nowa moneta.
    Aż trudno uwierzyć, że kiedyś zatonął, zardzewiał, a przez lata był tylko wrakiem, o którym mało kto pamiętał.
    Został uratowany dopiero w latach 70., przywieziony z Falklandów i odrestaurowany.
    Czyli dosłownie — wrócił do życia.

    Patrząc na niego, miałam w głowie jedną myśl:
    Nie ma takiego dna, z którego nie można wypłynąć.
    Bo jeśli statek, który leżał na dnie oceanu, dziś znów błyszczy w słońcu, to znaczy, że wszystko da się odbudować.

    Czasem człowiek też musi zejść na dno, żeby przypomnieć sobie, że potrafi się odbić.
    I może właśnie dlatego tak lubię takie miejsca — one nie tylko uczą historii, ale też dają nadzieję.



    My i Brunel – czyli dwa różne światy, jeden sens

    Kiedy stanęliśmy z Grzegorzem przed tym gigantem, pomyślałam, że w sumie jesteśmy do niego trochę podobni.
    On – żelazny, pełen blizn po sztormach, ale dalej stoi.
    Ja – może mniej z żelaza, ale też po kilku życiowych burzach, które mogły mnie zatopić.
    A jednak stoję.

    Grzesiek jak zwykle udawał, że to tylko wycieczka, ale znam ten jego wzrok — to spojrzenie faceta, który też coś buduje.
    Nie z cegieł, ale z wytrwałości.
    Dom, rodzinę, siebie.

    I tak chodziliśmy po pokładzie SS Great Britain, on oglądał śruby i nity, a ja myślałam o tym, że życie to w sumie ciągły remont.
    Czasem trzeba coś przeszlifować, czasem wymienić część, która już nie działa.
    A czasem – po prostu stanąć na pokładzie i powiedzieć: „Dobra. Płyniemy dalej.”

    Brunel, który się nie poddał

    Brunel nie był tylko geniuszem — był też człowiekiem, który popełniał błędy.
    Wielkie projekty, jeszcze większe porażki.
    Niektóre jego pomysły kosztowały majątek i doprowadziły go do ruiny.
    Ale on nigdy nie przestał próbować.

    I tu jest coś, co powinniśmy sobie powtarzać codziennie:
    Nie ma sukcesu bez kilku katastrof po drodze.

    Bo jeśli czekasz, aż wszystko będzie idealne, to nigdy nie odpłyniesz z portu.
    A statek stoi w porcie tylko po to, żeby zardzewieć.



    Psychologia z pokładu: czyli jak nie zgubić siebie w drodze

    W psychologii mówi się o tzw. growth mindset — nastawieniu na rozwój.
    To znaczy, że zamiast mówić „nie potrafię”, mówisz „jeszcze się uczę”.
    I dokładnie tak żył Brunel.

    Nie wiedział, jak coś zrobić – więc wymyślał.
    Nie miał wzoru – więc tworzył własny.
    I za każdym razem, kiedy coś mu się waliło, wracał do tego, co napisał jako młody chłopak:
    „Bądź przykładem dla przyszłych.”

    To zdanie można odnieść do wszystkiego.
    Bo bycie przykładem nie znaczy, że masz być idealna.
    Znaczy, że idziesz dalej, nawet jak się boisz.
    Że ktoś, kto patrzy na ciebie — może pomyśleć: „Skoro ona dała radę, to ja też mogę.”



    Statek, który przypomina o nas samych

    Patrzyłam na tę ogromną konstrukcję i pomyślałam, że człowiek jest trochę jak ten statek.
    Z zewnątrz wygląda solidnie, błyszczy, a w środku – trochę rdzy, trochę starych śrub, trochę pamiątek po sztormach.
    Ale dopóki w środku jest serce, dopóki coś napędza ten silnik — to dalej płynie.

    My też mamy swoje fale – rachunki, zmęczenie, plany, które nie zawsze wychodzą.
    Ale potem przychodzi taki dzień, jak ten w Bristolu.
    Dzień, kiedy patrzysz na historię kogoś, kto był przed tobą i myślisz:
    „Dobrze. Może nie jestem Brunel, ale buduję swoje.”



    A może właśnie o to chodzi?

    Może szczęście to nie stan, tylko proces?
    Jak statek – nigdy nie stoi w miejscu, bo woda zawsze się rusza.
    I nawet jak czasem faluje, to nie znaczy, że się tonie.
    Czasem to po prostu znak, że płyniesz w dobrą stronę.



    Kiedy wychodziliśmy z doków, Mąż powiedział:
    – Wiesz, że ten statek ma ponad 180 lat?
    – Wiem. I dalej się trzyma. – odpowiedziałam.
    – No właśnie. Ty też – dodał i uśmiechnął się tym swoim spokojnym, cichym uśmiechem.

    I pomyślałam wtedy, że jeśli kiedyś ktoś miałby napisać o nas jedno zdanie, chciałabym, żeby brzmiało tak:
    „Zbudowali swoje życie po swojemu. I nie bali się płynąć pod prąd.”




    Bo może nie jesteśmy inżynierami, ale każdego dnia budujemy coś ważnego.
    A najpiękniejsze w tym wszystkim jest to, że nie trzeba być Brunelem, żeby zostawić po sobie ślad.
    Wystarczy być sobą.
    Do końca. ❤️

  • 🌉 Most, który uczy nadziei — czyli o Annie, walizkach i o tym, co każdy z nas czasem niesie

    Są takie miejsca, które wyglądają jak z pocztówki – piękne, spokojne, aż trudno uwierzyć, że pod tą powierzchnią kryje się tyle historii.
    Clifton Suspension Bridge w Bristolu to właśnie jedno z nich.
    Dla turystów – idealne tło do selfie.
    Dla mnie – lekcja o tym, jak cienka jest granica między przepaścią a początkiem czegoś nowego.

    Byliśmy tam z mężem podczas naszego urlopu. Wreszcie bez pośpiechu, bez dzwoniącego telefonu i bez planu na każdą minutę. Chcieliśmy po prostu zobaczyć coś pięknego. A wyszło… jak zwykle – głębiej, niż się spodziewałam.

    Sarah Ann Henley – dziewczyna, która skoczyła i przeżyła

    Historia Clifton Bridge ma w sobie coś z bajki i coś z dramatu.
    W 1885 roku 22-letnia Sarah Ann Henley dostała list od ukochanego, że „to koniec”.
    Zrozpaczona, stanęła na moście i skoczyła.
    I tu życie pokazało, że ma poczucie humoru – bo jej szeroka, warstwowa suknia złapała powietrze jak spadochron. Wiatr uniósł ją, a błotnisty brzeg rzeki złagodził upadek.

    Sarah przeżyła.
    Wyszła za mąż. Przeżyła jeszcze 63 lata.
    Zyskała nawet przydomek „kobieta, która oszukała los”.

    I wiesz co? Patrząc na ten most, pomyślałam, że każda z nas ma w sobie trochę tej Anny.
    Ten moment, gdy już nie widzisz sensu, gdy serce krzyczy „dość”.
    A potem coś – przypadek, człowiek, słowo – łapie cię w ostatniej chwili.
    Nie dlatego, że życie zawsze jest łaskawe.
    Tylko dlatego, że nawet w najgorszym momencie może zdarzyć się cud.

    Dwie walizki, które przypomniały mi o życiu

    Ale most ma też swoją mroczną stronę.
    W zeszłym roku świat obiegła wiadomość o dwóch walizkach znalezionych na moście.
    W środku – ludzkie szczątki.
    Brzmi jak scena z kryminału, ale to niestety prawdziwa historia.

    Staliśmy wtedy z mężem i patrzyliśmy w dół, na rzekę Avon, na ten sam most, o którym tyle czytałam.
    I przyszło mi do głowy coś zupełnie innego niż to, co mówili w wiadomościach.

    Każdy z nas ma swoje walizki.
    Jedni niosą je z dumą, inni wstydliwie po kątach serca.
    W środku wspomnienia, żale, winy, strachy – wszystko to, czego nie pokazujemy na Instagramie.
    I czasem dźwigamy to tak długo, że nawet nie zauważamy, jak bardzo ciągnie nas w dół.

    A może właśnie po to są takie miejsca jak Clifton?
    Żeby przypomnieć nam, że warto się zatrzymać, otworzyć swoją „walizkę” i spojrzeć, co w niej naprawdę siedzi.
    Bo czasem, gdy w końcu wypuścisz przeszłość – robi się lżej.
    Nie dlatego, że zapominasz.
    Tylko dlatego, że już nie musisz dźwigać wszystkiego sama.
    My, most i wiatr

    Wiesz, co jest w tym wszystkim najpiękniejsze?
    Że staliśmy tam razem – ja i Mąż – i żadne z nas nie musiało nic mówić.
    Patrzyliśmy w dal, wiatr rozwiewał włosy (moje bardziej niż jego 😅), a gdzieś w środku była ta dziwna cisza, która pojawia się, gdy czujesz, że jesteś dokładnie tam, gdzie trzeba.

    Bo życie to nie tylko bieganie za czymś nowym.
    Czasem chodzi o to, żeby zatrzymać się nad przepaścią, spojrzeć w dół, a potem spokojnie pójść dalej – trzymając czyjąś dłoń.

    Nie wiemy, co przyniesie kolejny zakręt.
    Ale wiemy jedno – nawet jeśli most się chwieje, to póki idziemy razem, zawsze znajdziemy równowagę.

    Na koniec – lekcja z Bristolu

    Sarah Ann Henley nauczyła mnie, że nawet w najgorszym upadku może kryć się początek nowego życia.
    A te dwie walizki przypomniały, że dopóki ich nie otworzymy, nie zobaczymy, co nas naprawdę zatrzymuje.

    Więc jeśli dziś czujesz, że wszystko się wali – pamiętaj o Annie.
    I o tym, że każdy most kiedyś drżał przy budowie.
    A mimo to stoi do dziś – dumny, piękny, niezniszczalny.

    Tak jak Ty. 🌉💫

  • Potwory się nie rodzą. Potwory się hoduje

    (Ed Gein, ja i to, co zostaje po cudzych głosach)

    Zawsze fascynowało mnie, jak cienka bywa granica między „normalnym człowiekiem” a kimś, kto przekracza wszystkie granice.
    Nie dlatego, że szukam sensacji – wręcz przeciwnie. Bo gdzieś głęboko czuję, że ta granica nie zawsze leży w czynach, ale w tym, co wpojono nam do głowy, zanim zdążyliśmy nauczyć się myśleć po swojemu.

    Kiedy pojawił się serial o Edzie Geinie, włączyłam go z ciekawości, ale też z jakimś dziwnym ciężarem w środku. Nie dlatego, że lubię historie o potworach.
    Raczej dlatego, że wiem, jak one powstają.

    Ed Gein dorastał z matką, która była jak Bóg – karzący, surowy, nieomylny.
    Ojciec pił, świat był grzeszny, ludzie brudni, a kobiety – zło wcielone.
    Nie wolno było kwestionować jej słów, nie wolno było mieć własnych myśli.
    Kiedy umarła, został sam – z głosem, który nie przestał do niego mówić.
    I wtedy się zaczęło.
    Nie od razu od zbrodni, ale od ciszy, od próby „odtworzenia” tego, co znał – choćby w chory, wypaczony sposób.
    Nie miał już matki, więc próbował ją przywrócić. Nie miał świata, więc stworzył własny.

    Dla mnie to nie była opowieść o potworze.
    To była opowieść o dziecku, które nikt nigdy nie wysłuchał.

    Nie mogę porównywać się z nim dosłownie, ale kiedy słuchałam o jego dzieciństwie, coś we mnie drgnęło.
    Bo ja też dorastałam z głosem, który definiował rzeczywistość.
    „Twój tata cię nienawidzi. Jego rodzina też. Nigdy nie byłaś im potrzebna.”
    Słowa powtarzane tak długo, że stają się częścią kołysanki.
    Z początku buntowałam się w środku – chciałam wierzyć, że to nieprawda. Ale dziecięcy umysł nie ma filtrów. Chłonie wszystko, co powie autorytet.
    I tak między sercem a głową zaczyna się wojna.
    Wojna o prawdę.

    Przez lata żyłam z tym rozdźwiękiem – między tym, w co kazano mi wierzyć, a tym, co czułam.
    To trochę jak mieszkanie w dwóch światach: w jednym jesteś winna wszystkiemu, w drugim próbujesz zrozumieć, za co właściwie.
    W jednym słyszysz głos, który mówi „oni cię nienawidzą”, w drugim – ciche „może jednak nie”.
    Tylko że nikt ze mną o tym nie rozmawiał.
    Zawsze byłam „za mała, żeby zrozumieć”.
    Nie pytano, co czuję.
    Nie tłumaczono, co się dzieje.
    Tylko mówiono, że „nie będziemy jej obarczać”.

    A potem, po latach, pojawiały się zdania:
    „Bo ciebie tu nie ma.”
    Jakby obecność lub nieobecność miała zmazać wszystko, co w środku się popsuło.

    Kiedy patrzę dziś na Eda Geina, nie widzę tylko potwora.
    Widzę kogoś, komu nikt nie pozwolił być człowiekiem.
    Kogoś, kto nigdy nie usłyszał: „To, co myślisz, ma znaczenie.”
    Kogoś, kto nie miał z kim rozmawiać, więc rozmawiał z głosem, który go zniszczył.

    I wtedy robi się naprawdę strasznie – bo widzę, jak niewiele trzeba, żeby ktoś skrzywdzony zaczął krzywdzić dalej.
    Jak cienka jest linia między bólem a przemocą.
    Jak blisko bywa między ofiarą a oprawcą.

    Zawsze powtarzam: tak kształtuje się psychopatów, nie ludzi wartościowych.
    Zamknięciem, milczeniem, odrzuceniem.
    W domach, gdzie dzieci uczą się, że „lepiej nic nie mówić”.
    W rodzinach, gdzie zamiast rozmowy jest osąd.
    W głowach, gdzie cudze słowa brzmią głośniej niż własne myśli.

    Nie wiem, czemu nie stałam się potworem.
    Może dlatego, że na mojej drodze pojawiali się ludzie, którzy trzymali moją psychikę na powierzchni, zanim sama nauczyłam się pływać.
    Może dlatego, że mimo wszystkiego w środku zawsze tliła się ta iskra – chęć, by zrozumieć, a nie zniszczyć.
    A może po prostu miałam szczęście, że w pewnym momencie powiedziałam sobie: „potrzebuję pomocy” – zanim było za późno.

    Bo to jest ta cienka granica.
    Ed Gein po śmierci matki zamknął się w świecie, którego nikt nie rozumiał.
    Ja po śmierci własnych złudzeń poszłam po ratunek.
    On słuchał głosu, który mu kazał niszczyć.
    Ja w końcu zaczęłam słuchać siebie.

    Nie dlatego, że byłam silna.
    Tylko dlatego, że miałam dość życia w cudzej narracji.

    Czasem zastanawiam się, jak wiele osób chodzi po świecie z takim samym chaosem w głowie – z głosem, który nie przestaje mówić: „Jesteś niewystarczająca.”
    I jak wiele z nich nigdy nie usłyszy drugiego głosu, który powie: „To kłamstwo.”

    Może właśnie dlatego potrzebujemy takich historii.
    Nie po to, żeby się nimi straszyć, ale żeby zrozumieć, że potwory nie rodzą się w nocy. One powstają w ciszy.
    W tych domach, gdzie nikt nie słucha.
    W tych pokojach, gdzie dziecko płacze, a dorośli mówią: „nie przesadzaj”.
    W tych rodzinach, gdzie prawda jest niewygodna, więc się jej nie mówi.

    Dziś wiem jedno:
    Człowieka nie definiuje to, co mu zrobiono.
    Definiuje go to, co zrobi z tą raną.

    Ed Gein próbował odtworzyć miłość, która nigdy nie istniała.
    Ja próbuję stworzyć ją od nowa – w sobie, dla siebie, bez cudzych głosów.

    I może właśnie dlatego żyję.
    Bo zamiast karmić nienawiść, karmię świadomość.
    Bo zamiast udawać, że nic się nie stało, opowiadam o tym, co się stało.
    Bo wiem, że milczenie potrafi zabić, a słowa potrafią uratować.

    To nie jest historia o potworze.
    To historia o tym, jak niewiele trzeba, żeby nim zostać – i jak dużo trzeba, żeby pozostać człowiekiem.